ΕΑΑΔΗΣΥ/4266/2018

Το έγγραφο που ζητήσατε θα κατεβεί στα επόμενα δευτερόλεπτα.
Συνδρομητική Υπηρεσία! Για είσοδο πάτα εδώ



Έκδοση του επικαιροποιημένου Οδηγού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί των δημοσίων συμβάσεων, μεταφρασμένου στην ελληνική γλώσσα. (ΑΔΑ: 7ΣΤΧΟΞΤΒ-ΛΧΛ)




ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΝΙΑΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Τμήμα Μελετών Ταχ. Δ/νση: Τ.Κ. – Πόλη: Πληροφορίες : eMail: Τηλ. Κέντρο: Fax: Ιστότοπος: ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΗ «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» Αρ. Πρωτ.: 4266 Αθήνα, 10/08/2018 Κεφαλληνίας 45 & Κόμνα Τράκα 112 57, Αθήνα Μ. Παναγοηλιοπούλου 213 2124 743 eaadhsy@eaadhsy.gr 213 2124 700 213 2124 777 www.hsppa.gr www.eaadhsy.gr Προς: ΠΙΝΑΚΑ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ Θέμα: “Έκδοση του επικαιροποιημένου Οδηγού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί των δημοσίων συμβάσεων, μεταφρασμένου στην ελληνική γλώσσα” Σας ενημερώνουμε ότι εκδόθηκε, μεταφρασμένος στην ελληνική γλώσσα, ο επικαιροποιημένος Οδηγός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί των δημοσίων συμβάσεων για την αποφυγή των συνηθέστερων σφαλμάτων στα έργα που χρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (ΕΔΕΤ). Το έγγραφο αυτό συντάχθηκε από τη DG REGIO, σε συνεργασία με τη DG GROW, προκειμένου να βοηθήσει τους δημόσιους λειτουργούς που ασχολούνται με δημόσιες συμβάσεις έργων που χρηματοδοτούνται από τα Ταμεία της ΕΕ να διασφαλίζουν διαφανείς και αποδοτικές διαδικασίες. Η νέα έκδοση του Οδηγού περιέχει πρακτικές προτάσεις, σειρά ορθών πρακτικών, παραδείγματα πραγματικά, περιπτωσιολογικές μελέτες και υποδείγματα καθώς και χρήσιμους συνδέσμους προκειμένου να βοηθηθούν όσοι εμπλέκονται στην καθημερινή διαχείριση των έργων που ενισχύονται από την ΕΕ. Ο ως άνω Οδηγός βρίσκεται αναρτημένος, στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα, στην ιστοσελίδα της Αρχής www.eaadhsy.gr, στη διαδρομή Αναθέτουσες Αρχές/Υποστηρικτικό υλικό. 1 Με εντολή Προέδρου ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής α/α Ο Προϊστάμενος της Δ/νσης Βάσεων Δεδομένων & ΚΗΜΔΗΣ Γεώργιος Φράγκος Εσωτερική Διανομή: 1. Γραφείο Προέδρου 2. Γραφείο Διεθνών Σχέσεων 3. Γραφείο Νομικού Συμβούλου 4. Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Συμβάσεων 5. Διεύθυνση Βάσεων Δεδομένων και Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων 6. Διεύθυνση Διοικητικής και Οικονομικής Υποστήριξης 7. Διεύθυνση Νομικών Υπηρεσιών 8. Διεύθυνση Συντονισμού και Ελέγχου 9. Περιφερειακό Γραφείο Θεσσαλονίκης 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ 1) Προεδρία της Δημοκρατίας 2) Βουλή των Ελλήνων 3) Όλα τα Υπουργεία/ Γενικές-Ειδικές Γραμματείες (Γραφεία κ. Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών, Υφυπουργών, Δ/νσεις Νομοθετικού έργου, Τμήματα Προμηθειών, προς περαιτέρω ενημέρωση και εποπτευομένων φορέων)  Υπουργείο Εσωτερικών (προς περαιτέρω κοινοποίηση και στους ΟΤΑ Α’ και Β’ βαθμού, Τμήματα/Γραφεία Προμηθειών),  Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης,  Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης,  Υπουργείο Εθνικής Άμυνας,  Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (προς περαιτέρω κοινοποίηση και στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα [Πανεπιστήμια, Πολυτεχνεία, Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης,  Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης,  Υπουργείο Εξωτερικών,  Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,  Υπουργείο Οικονομικών,  Υπουργείο Υγείας,  Υπουργείο Διοικητικής Ανασυγκρότησης  Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού (προς περαιτέρω κοινοποίηση στις Εφορείες Αρχαιοτήτων),  Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας,  Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών,  Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής,  Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής,  Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων,  Υπουργείο Τουρισμού. 4) Γενική Γραμματεία Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης (προς περαιτέρω ενημέρωση και των Ειδικών Υπηρεσιών και Ενδιάμεσων Φορέων Διαχείρισης ν. 3614/2007 και Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (ΜΟΔ Α.Ε.) 5) Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης (Γρ. Γενικού Γραμματέα) 6) Γενική Γραμματεία Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (Γρ. Γενικού Γραμματέα) 7) Επιτροπή Προμηθειών Υγείας (προς περαιτέρω κοινοποίηση και στις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ), τα νοσοκομεία και τους εποπτευόμενους φορείς Υπουργείου Υγείας, Τμήματα Προμηθειών) 8) Όλες τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις (Γραφεία κ. Γενικών Γραμματέων, Δ/νσεις Νομοθετικού)  Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής  Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας  Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας  Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου – Δυτικής Ελλάδας – Ιονίου  Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου  Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης  Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης 9) Ανεξάρτητες Αρχές (Γραφεία κ. Προέδρων) 10) Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου, Μονάδα Παρακολούθησης Διαγωνισμών και Συμβάσεων 3 ΦΕΒΡΟΥΆΡΙΟΣ 2018 ΈΓΓΡΑΦΟ ΚΑΘΟΔΉΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΊΕΣ για την αποφυγή των συχνότερων σφαλμάτων κατά τις δημόσιες συμβάσεις έργων που χρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία 1 ΔΗΛΩΣΗ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ Το παρόν έγγραφο περιλαμβάνει καθοδήγηση σχετικά με τρόπους αποφυγής σφαλμάτων που παρατηρούνται συχνά κατά τις δημόσιες συμβάσεις έργων που συγχρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία. Στόχος του εγγράφου είναι να διευκολυνθεί η υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων και να ενθαρρυνθούν οι ορθές πρακτικές. Το έγγραφο δεν είναι νομικά δεσμευτικό, αλλά στόχος του είναι να παράσχει γενικές συστάσεις και βέλτιστες πρακτικές. Οι έννοιες, οι ιδέες και οι λύσεις που προτείνονται στο έγγραφο καθοδήγησης ισχύουν με την επιφύλαξη των εθνικών νομοθεσιών και πρέπει να ερμηνευθούν και ενδεχομένως να προσαρμοστούν λαμβανομένου υπόψη του εθνικού νομικού πλαισίου. Το παρόν έγγραφο καθοδήγησης ισχύει με την επιφύλαξη της ερμηνείας που ενδέχεται να δώσει στο μέλλον η Επιτροπή σε οποιαδήποτε διάταξη της εφαρμοστέας νομοθεσίας. Το παρόν έγγραφο δεν είναι δεσμευτικό για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μόνο το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αρμόδιο να ερμηνεύει έγκυρα το δίκαιο της Ένωσης. Print ISBN 978-92-79-84073-9 doi:10.2776/763956 KN-02-17-003-EL-C PDF ISBN 978-92-79-84049-4 doi:10.2776/86485 KN-02-17-003-EL-N ΈΓΓΡΑΦΟ ΚΑΘΟΔΉΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΊΕΣ για την αποφυγή των συχνότερων σφαλμάτων κατά τις δημόσιες συμβάσεις έργων που χρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία Πίνακας Περιεχόμενων Γλωσσάριο ακρωνυμίων 4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 7 Εισαγωγή — Οδηγίες χρήσης του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης 8 Σε ποιον απευθύνεται το παρόν έγγραφο καθοδήγησης; 8 Ποιος είναι ο σκοπός του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης; 8 Διάρθρωση του εγγράφου καθοδήγησης 8 Επεξήγηση συμβόλων: προειδοποιήσεις και βοήθεια για αγοραστές δημόσιους φορείς 9 Πεδίο εφαρμογής του εγγράφου καθοδήγησης 9 Κύριες αλλαγές που θεσπίστηκαν με την οδηγία 2014/24/ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις 11 Νέοι ορισμοί, νέα όρια και νέα κατηγορία αναθετουσών αρχών 11 Διευκόλυνση της συμμετοχής των ΜΜΕ στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων 12 Περισσότερες διατάξεις σχετικά με τους λόγους αποκλεισμού και τα κριτήρια ανάθεσης 13 Βελτιωμένες διασφαλίσεις κατά της διαφθοράς 13 Συμπερίληψη στόχων της πολιτικής για το περιβάλλον, τα κοινωνικά θέματα και την καινοτομία στις διαδικασίες δημόσιων προμηθειών 14 Ηλεκτρονικές προμήθειες 14 Αλλαγές στις διαδικασίες 14 Αλλαγές στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2014/24/ΕΕ 15 1. Προετοιμασία και σχεδιασμός 11 1.1. Αξιολόγηση των μελλοντικών αναγκών 17 1.2. Εξασφάλιση της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών 19 1.3. Ανάλυση της αγοράς 23 1.4. Προσδιορισμός του αντικειμένου 28 1.5. Επιλογή της διαδικασίας 35 1.6. Σχεδιασμός της διαδικασίας 51 2. Δημοσίευση και διαφάνεια 54 2.1. Κατάρτιση των τευχών δημοπράτησης 54 2.2. Προσδιορισμός των προδιαγραφών και χρήση προτύπων 59 2 2.3. Καθορισμός των κριτηρίων 65 2.4. Καθορισμός των προθεσμιών 77 2.5. Δημοσίευση της σύμβασης 81 3. Υποβολή προσφορών και επιλογή προσφερόντων 86 3.1. Διασφάλιση παράδοσης των προσφορών σύμφωνα με τις οδηγίες 86 3.2. Επιβεβαίωση της παραλαβής και αποσφράγιση των προσφορών 87 3.3. Αξιολόγηση και επιλογή προσφορών 88 4. Αξιολόγηση των προσφορών και ανάθεση 92 4.1. Σύσταση της επιτροπής αξιολόγησης 92 4.2. Εφαρμογή των κριτηρίων ανάθεσης 93 4.3. Αντιμετώπιση των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών 97 4.4. Αίτημα παροχής διευκρινίσεων 98 4.5. Οριστικοποίηση της αξιολόγησης και λήψη απόφασης 99 4.6. Ανάθεση της σύμβασης 101 5. Εκτέλεση της σύμβασης 104 5.1. Διαχείριση της σχέσης με τον εργολήπτη 104 5.2. Διαχείριση της σύμβασης 105 5.3. Χειρισμός των τροποποιήσεων της σύμβασης 111 5.4. Αντιμετώπιση προσφυγών και επανορθώσεων 116 5.5. Καταγγελία σύμβασης κατά την εκτέλεσή της 116 5.6. Λύση της σύμβασης 117 6. Δέσμη εργαλείων 118 6.1. Συνηθέστερα σφάλματα κατά τις δημόσιες συμβάσεις 118 6.2. Πόροι και έγγραφα αναφοράς 120 6.3. Κατάλογος σημείων ελέγχου για την κατάρτιση προδιαγραφών 125 6.4. Κατάλογος σημείων ελέγχου για τον έλεγχο δημόσιων συμβάσεων 127 6.5. Υπόδειγμα δήλωσης για την απουσία σύγκρουσης συμφερόντων και την εμπιστευτικότητα 132 3 Γλωσσάριο ακρωνυμίων Ακρωνύμιο Ορισμός ΑΑ Αναθέτουσα αρχή ΓΑΣ Γνωστοποίηση ανάθεσης σύμβασης CEO Διευθύνων σύμβουλος, ανώτατο διοικητικό στέλεχος ενός οργανισμού ΠΣ Προκήρυξη σύμβασης ΓΔ EMPL Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Ένταξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ΓΔ GROW Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ΓΔ REGIO Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και Αστικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Επιτροπή Ευρωπαϊκή Επιτροπή ΕΕΣ Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο e-CERTIS Διασυνοριακά πιστοποιητικά έγγραφα τεκμηρίωσης ΕΟΧ Ευρωπαϊκός Οικονομικός Χώρος ΕΖΕΣ Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών EMAS Σύστημα οικολογικής διαχείρισης και οικολογικού ελέγχου ΕΔΕΤ Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία ΕΕΕΠ Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας ΕΕ Ευρωπαϊκή Ένωση FIDIC Διεθνής Συνομοσπονδία Συμβούλων Μηχανικών ΑΕΠ Ακαθάριστο εγχώριο προϊόν ΠΔΣ Πράσινη δημόσια σύμβαση ΣΔΣ Συμφωνία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για τις δημόσιες προμήθειες IAASB Διεθνές Συμβούλιο Προτύπων Ελέγχου και Διασφάλισης IATA Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών 4 Ακρωνύμιο Ορισμός ΔΟΠΑ Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας ΔΔΙ Δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας ΔΠΕ Διεθνή πρότυπα ελέγχου ΙSΟ Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης ΚΚΖ Κοστολόγηση κύκλου ζωής ΠΣΟΑΠ Κριτήριο «πλέον συμφέρουσας από οικονομικής απόψεως προσφοράς» ΕΕΕΕ Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης OLAF Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης ΠΔΣ Προ-εμπορικές δημόσιες συμβάσεις PIN Προκαταρκτική προκήρυξη PPI Δημόσια προμήθεια καινοτόμων λύσεων E&A Έρευνα και ανάπτυξη ΠΣΟΑΠ Σύστημα ενημέρωσης για τις δημόσιες προμήθειες ΜΜΕ Μικρομεσαία επιχείρηση SRPP Κοινωνικά υπεύθυνες δημόσιες προμήθειες TED «Tenders Electronic Daily», το Συμπλήρωμα της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΣΛΕΕ Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ToR Όροι αναφοράς ΠΟΕ Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου 5 6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ύστερα από τη μεγάλη επιτυχία της πρώτης έκδοσης με περισσότερες από 70.000 διαδικτυακές λήψεις, σας παρουσιάζουμε με ιδιαίτερη χαρά τη νέα επικαιροποιημένη έκδοση του οδηγού «Έγγραφο καθοδήγησης για επαγγελματίες – για την αποφυγή των συχνότερων σφαλμάτων κατά τις δημόσιες συμβάσεις έργων που χρηματοδοτούνται από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία». Αυτό το βελτιωμένο έγγραφο λαμβάνει υπόψη τους νέους και απλουστευμένους κανόνες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις, αλλά και τις πρώτες άμεσες εμπειρίες από την εφαρμογή τους στην πράξη. Σκοπός είναι να δοθεί στήριξη στους υπαλλήλους των δημόσιων συμβάσεων στα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τις πόλεις της ΕΕ, με την ανάλυση της διαδικασίας βήμα-προς-βήμα, την επισήμανση των σημείων όπου συνήθως γίνονται λάθη και τις υποδείξεις για την αποφυγή τους. Οι αποδοτικές, αποτελεσματικές, διαφανείς και επαγγελματικές δημόσιες συμβάσεις έχουν ουσιώδη σημασία για την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς και την τόνωση των επενδύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αποτελούν επίσης βασικό εργαλείο για να προσφέρει η Πολιτική Συνοχής τα οφέλη της στους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Αυτός ο επικαιροποιημένος οδηγός καταρτίστηκε από τις υπηρεσίες της Επιτροπής που συμμετέχουν στις δημόσιες συμβάσεις, αφού ζητήθηκε η γνώμη των επαγγελματιών στα κράτη μέλη που είναι ειδικοί για τις δημόσιες συμβάσεις. Αποτελεί ένα από τα δομικά στοιχεία του φιλόδοξου σχεδίου δράσης μας για τις δημόσιες συμβάσεις και συμβάλλει στους στόχους της πρόσφατα εγκριθείσας δέσμης μέτρων της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις. Είμαστε βέβαιοι ότι αυτό το εργαλείο, μαζί με τις άλλες πρωτοβουλίες της Επιτροπής στον τομέα αυτόν, θα συνεχίσει να βοηθά τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τις πόλεις κατά την εφαρμογή των δημόσιων συμβάσεών τους και θα μεγεθύνει τον αντίκτυπο των δημόσιων επενδύσεων, προς όφελος των Ευρωπαίων πολιτών και της οικονομίας. Corina Creţu, Ευρωπαία Επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής Elżbieta Bieńkowska, Ευρωπαία Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ 7 Εισαγωγή — Οδηγίες χρήσης του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης Δεν αποτελεί οδηγό χρήσης όσον αφορά τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην οδηγία 2014/24/ΕΕ. Σε ποιον απευθύνεται το παρόν έγγραφο καθοδήγησης; Το παρόν έγγραφο καθοδήγησης απευθύνεται πρωτίστως στους επαγγελματίες των αναθετουσών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ασχολούνται με τις δημόσιες συμβάσεις και οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τον σχεδιασμό και τη διεξαγωγή της αγοράς δημόσιων έργων, αγαθών ή υπηρεσιών, σύμφωνα με τους κανόνες και με τρόπο αποδοτικό όσον αφορά τη σχέση ποιότητας/τιμής. Σε καμία περίπτωση δεν συνιστά οριστική νομική ερμηνεία του δικαίου της ΕΕ. Το έγγραφο καθοδήγησης μπορεί να φανεί χρήσιμο στις διαχειριστικές αρχές προγραμμάτων των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) και σε άλλες αρχές αρμόδιες για χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ προγράμματα, όταν ενεργούν ως αγοραστές δημόσιοι φορείς ή κατά τη διενέργεια ελέγχων σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις που εκτελούνται από δικαιούχους επιχορηγήσεων της ΕΕ (βλέπε 6.4 Κατάλογος σημείων ελέγχου για τον έλεγχο δημόσιων συμβάσεων. Ελλείψει ισοδύναμου εθνικού ή ειδικού για το εκάστοτε ταμείο εγγράφου καθοδήγησης, οι διαχειριστικές αρχές μπορούν να υιοθετήσουν οικειοθελώς το παρόν έγγραφο ως μέσο καθοδήγησης των δικαιούχων επιχορηγήσεων της ΕΕ. Είναι επιτακτικό όλοι όσοι συμμετέχουν στη διαδικασία ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων να συμμορφώνονται με την εθνική νομοθεσία, τους εσωτερικούς κανόνες του οργανισμού τους και τους κανόνες της ΕΕ. Διάρθρωση του εγγράφου καθοδήγησης Το παρόν έγγραφο είναι διαρθρωμένο με βάση τα κύρια στάδια μιας διαδικασίας ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, από το στάδιο του σχεδιασμού μέχρι το στάδιο της εκτέλεσης. Στο έγγραφο αναδεικνύονται ζητήματα που χρήζουν προσοχής και πιθανά σφάλματα που πρέπει να αποφεύγονται, καθώς και συγκεκριμένες μέθοδοι ή εργαλεία. Ποιος είναι ο σκοπός του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης; Διάγραμμα 1. Κ  ύρια στάδια διαδικασίας ανάθεσης δημοσίων Το παρόν έγγραφο καθοδήγησης αποσκοπεί να συνδράμει σε πρακτικό επίπεδο τους αρμόδιους για δημόσιες συμβάσεις υπαλλήλους, βοηθώντας τους να αποφεύγουν ορισμένα από τα συνηθέστερα σφάλματα και τις δημοσιονομικές διορθώσεις που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια από την Επιτροπή κατά τη χρήση των ΕΔΕΤ (βλέπε 6.1 Συνηθέστερα σφάλματα κατά τις δημόσιες συμβάσεις). Προετοιμασία Προετοιμασία και σχεδιασμός Δημοσίευση και διαφάνεια Υποβολή προσφορών και επιλογή προσφερόντων Αξιολόγηση των προσφορών και ανάθεση Εκτέλεση της σύμβασης Επιπλέον, μια δέσμη εργαλείων παρέχει ορισμένα έτοιμα προς χρήση μέσα και πρόσθετους πόρους για συγκεκριμένα θέματα. Το παρόν έγγραφο χαρακτηρίζεται «έγγραφο καθοδήγησης». Προορίζεται να αποτελέσει βοήθημα και όχι υποκατάστατο των εσωτερικών κανόνων και διαδικασιών. 8 Επεξήγηση συμβόλων: προειδοποιήσεις και βοήθεια για αγοραστές δημόσιους φορείς στους οποίους σημειώνονται τα περισσότερα σφάλματα, και παρουσιάζοντας τρόπους αποφυγής αυτών. Το έγγραφο καθοδήγησης παρέχει βοήθεια στους αρμόδιους για τις δημόσιες συμβάσεις υπαλλήλους, αναλύοντας όλα τα στάδια της διαδικασίας, επισημαίνοντας τους τομείς Σε ολόκληρο το έγγραφο καθοδήγησης χρησιμοποιούνται τα ακόλουθα σύμβολα για την επισήμανση τομέων καίριας σημασίας: ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΦΑΛΜΑΤΟΣ! ΒΟΗΘΕΙΑ! Με το σύμβολο αυτό επισημαίνονται τα σημεία στα οποία προκύπτουν τα συνηθέστερα και σοβαρότερα σφάλματα. Παρέχεται ανάλυση και περαιτέρω καθοδήγηση για την αποφυγή των εν λόγω σφαλμάτων κατά τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Πρόκειται για τομέα στον οποίο παρέχονται συγκεκριμένες συμβουλές προς επαγγελματίες που ασχολούνται με δημόσιες συμβάσεις ή/και πρόσθετοι πόροι μέσω της δέσμης εργαλείων ή μέσω συνδέσμων προς άλλα έγγραφα. Πεδίο εφαρμογής του εγγράφου καθοδήγησης Το έγγραφο καθοδήγησης αποσκοπεί να παρέχει υποστήριξη σε επαγγελματίες που ασχολούνται με τις δημόσιες συμβάσεις (οι οποίοι αποκαλούνται και αγοραστές δημόσιοι φορείς ή αρμόδιοι για τις δημόσιες προμήθειες υπάλληλοι) σε ό,τι αφορά τη διαχείριση χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ συμβάσεων προμηθειών έργων, αγαθών και υπηρεσιών, όπως ορίζεται στην οδηγία 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, περί συντονισμού των διαδικασιών ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων έργων, αγαθών και υπηρεσιών (βλέπε Πίνακας 1 κατωτέρω). Στο παρόν έγγραφο καθοδήγησης παρέχονται συμβουλές και συστάσεις προς αναθέτουσες αρχές, οι οποίες βασί- Πίνακας 1. Είδος δημόσιων συμβάσεων Συμβάσεις έργων Δημόσιες συμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο είτε την εκτέλεση, είτε τον σχεδιασμό και την εκτέλεση, έργων, για παράδειγμα, οικοδομικών εργασιών ή εργασιών πολιτικού μηχανικού όπως ένας δρόμος ή ένας σταθμός καθαρισμού λυμάτων. Συμβάσεις αγαθών Δημόσιες συμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο την αγορά, τη χρηματοδοτική μίσθωση, τη μίσθωση ή τη μίσθωση-πώληση —με ή χωρίς δικαίωμα αγοράς— προϊόντων, όπως γραφική ύλη, οχήματα ή ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Αναλυτικός κατάλογος έργων στο παράρτημα II της οδηγίας Συμβάσεις υπηρεσιών Δημόσιες συμβάσεις εκτός συμβάσεων δημοσίων έργων ή αγαθών που έχουν ως αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών όπως συμβουλευτικές υπηρεσίες, υπηρεσίες κατάρτισης ή καθαρισμού. Αναλυτικός κατάλογος υπηρεσιών στο παράρτημα XIV της οδηγίας Πηγή: Οδηγία 2014/24/ΕΕ 1  δηγία 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις δημόσιες Ο προμήθειες και την κατάργηση της οδηγίας 2004/18/ΕΚ. Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: http://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2014/24/oj. 9 Παρότι το παρόν έγγραφο καθοδήγησης δεν αφορά συμβάσεις που δεν υπερβαίνουν τα εν λόγω όρια, τα γενικά διδάγματα και τα παραδείγματα που περιλαμβάνονται σε αυτό μπορούν να είναι χρήσιμα για κάθε είδος διαδικασίας ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, συμπεριλαμβανομένων και των συμβάσεων μικρότερης αξίας. ζονται στο ενωσιακό νομικό πλαίσιο και, ειδικότερα, στην οδηγία 2014/24/ΕΕ. Η εν λόγω νομοθετική πράξη ισχύει πέραν ενός συνόλου ορίων της ΕΕ, δηλαδή ορίζει ελάχιστες απαιτήσεις μόνο για διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων που υπερβαίνουν μια ορισμένη χρηματική αξία (δηλ. αξία σύμβασης)2. Σε περίπτωση που η αξία της σύμβασης δεν υπερβαίνει τα εν λόγω όρια της ΕΕ, οι διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων υπάγονται στην εθνική νομοθεσία. Παρά ταύτα, οι διαδικασίες πρέπει να συμμορφώνονται με τις γενικές αρχές της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ3. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους κανόνες περί δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, τα εφαρμοστέα όρια και τα ερμηνευτικά έγγραφα σχετικά με συγκεκριμένα θέματα [όπως το έγγραφο με τίτλο «Framework Contracts and Procurement below the thresholds» (Συμβάσεις πλαίσιο και προμήθειες που δεν υπερβαίνουν τα κατώτατα όρια)] διατίθενται από: āā την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ GROW: https://ec.europa.eu/growth/single-market/public-procurement_en āā την πρωτοβουλία SIGMA: Key procurement publications and policy briefs (Κύριες δημοσιεύσεις σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις και συνοπτικά ενημερωτικά δελτία πολιτικής): http://www.sigmaweb.org/publications/key-publicprocurement-publications.htm 2 Τ α εφαρμοστέα όρια της ΕΕ παρουσιάζονται αναλυτικά στο ακόλουθο κεφάλαιο σχετικά με τις Κύριες αλλαγές που θεσπίστηκαν με την οδηγία 2014/24/ΕΕ για τις δημόσιες προμήθειες. 3  νοποιημένη έκδοση της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2012/C 326/01. Ε Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A12 012E%2FTXT. 10 Κύριες αλλαγές που θεσπίστηκαν με την οδηγία 2014/24/ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις Αρχικά αναπτύχθηκε ένα ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις με σκοπό να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις σε όλη την ενιαία αγορά της Ευρώπης θα μπορούσαν να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για δημόσιες συμβάσεις και να σχεδιάζονται διαγωνισμοί υποβολής προσφορών πέραν από ορισμένα όρια. Το νομικό πλαίσιο αποσκοπούσε να διασφαλίσει την ίση μεταχείριση και τη διαφάνεια, να μειώσει την απάτη και τη διαφθορά και να εξαλείψει τα νομικά και διοικητικά εμπόδια όσον αφορά τη συμμετοχή σε διασυνοριακούς διαγωνισμούς υποβολής προσφορών. Πιο πρόσφατα, οι δημόσιες συμβάσεις έχουν αρχίσει να καλύπτουν πρόσθετους στόχους πολιτικής όπως η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, η κοινωνική ένταξη και η προαγωγή της καινοτομίας (βλέπε ενότητα 2.2.2 Στρατηγική χρήση των κριτηρίων που αφορούν το περιβάλλον, τα κοινωνικά θέματα και την καινοτομία στις δημόσιες συμβάσεις). αποδοτική χρήση των δημόσιων κονδυλίων, κατά τη μεταρρύθμιση του νομικού καθεστώτος των δημόσιων συμβάσεων του 2014 ετέθησαν οι ακόλουθοι στόχοι: āā να καταστούν οι δημόσιες δαπάνες πιο αποδοτικές, āā να αποσαφηνιστούν βασικές έννοιες με σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου, āā να διευκολυνθεί η συμμετοχή των ΜΜΕ στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, āā να προαχθεί η ακεραιότητα και η ίση μεταχείριση, āā να δοθεί στις αναθέτουσες αρχές η δυνατότητα να αξιοποιούν καλύτερα τις δημόσιες συμβάσεις ώστε να συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων που αφορούν την καινοτομία, τα κοινωνικά θέματα και το περιβάλλον, και āā να ενσωματωθεί η συναφής νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο για τις δημόσιες προμήθειες συνίσταται στα ακόλουθα: āā āā Στις αρχές που απορρέουν από τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), όπως οι αρχές της ίσης μεταχείρισης, της απαγόρευσης των διακρίσεων, της αμοιβαίας αναγνώρισης, της αναλογικότητας και της διαφάνειας· και Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται οι κύριες αλλαγές που επήλθαν με τη μεταρρύθμιση και στις οποίες θα πρέπει να αποδώσουν τη δέουσα προσοχή οι επαγγελματίες που ασχολούνται με τις δημόσιες συμβάσεις, ιδίως σε περίπτωση που συνηθίζουν να βασίζονται στις προηγούμενες οδηγίες. Στις τρεις οδηγίες σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις: οδηγία 2014/24/ΕΕ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, οδηγία 2014/25/ΕΕ σχετικά με τις συμβάσεις φορέων που δραστηριοποιούνται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών, οδηγία 2014/23/ΕΕ σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης. Νέοι ορισμοί, νέα όρια και νέα κατηγορία αναθετουσών αρχών Παρότι οι αρχές στις οποίες βασίζεται η νομοθεσία σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις παραμένουν εν πολλοίς αμετάβλητες, με τις οδηγίες του 2014 εισήχθη σειρά αλλαγών. Οι εν λόγω αλλαγές μπορούν να είναι εφαρμοστέες από τις 18 Απριλίου 2016, ακόμη και αν δεν έχει οριστικοποιηθεί η διαδικασία μεταφοράς τους σε όλα τα κράτη μέλη. Στην οδηγία 2014/24/ΕΕ παρέχονται νέοι ορισμοί για τη αποσαφήνιση των διάφορων εννοιών που χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, όπως τεύχος δημοπράτησης και οικονομικός φορέας (συμπεριλαμβανομένου του υποψήφιου και του προσφέροντος). Στην οδηγία παρουσιάζονται επίσης νέες έννοιες οι οποίες είναι πλέον απαραίτητες στις δημόσιες συμβάσεις, όπως τα ηλεκτρονικά μέσα, ο κύκλος ζωής, η καινοτομία ή το σήμα. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στρατηγικοί στόχοι πολιτικής της ΕΕ και, ταυτόχρονα, να διασφαλιστεί η πλέον 4  υρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ GROW, Δημόσιες προμήθειες — νομικοί κανόνες και εκτέλεση. Ε Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: https://ec.europa.eu/growth/single-market/public-procurement/rules-implementation_el. 5  υρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ GROW, Μεταρρύθμιση των δημόσιων προμηθειών της ΕΕ: Λιγότερη γραφειοκρατία, υψηλότερη αποδοτικότητα. Ε Επισκόπηση των νέων κανόνων για τις δημόσιες προμήθειες και την παραχώρηση που θεσπίστηκαν στις 18 Απριλίου 2016. Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/growth/tools-databases/newsroom/cf/itemdetail.cfm?item_id=8562. 11 Τα όρια πάνω από τα οποία εφαρμόζεται η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις δημόσιες συμβάσεις έχουν αλλάξει και είναι πλέον διαφορετικά για τις κεντρικές κρατικές αρχές και τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές (βλέπε Πίνακας 2 κατωτέρω). Τα όρια αλλάζουν σε τακτική βάση, γενικά κάθε 2 έτη, και μπορείτε να ενημερώνεστε τακτικά για αυτά στον δικτυακό τόπο της Επιτροπής6. Θεσπίζονται δύο κατηγορίες αναθετουσών αρχών προκειμένου να διαχωρίζονται οι κεντρικές κρατικές αρχές (εθνικοί δημόσιοι φορείς) από τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές που λειτουργούν σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Οι δύο αυτές κατηγορίες επηρεάζουν κυρίως τα όρια που χρησιμοποιούνται κατά την εφαρμογή των οδηγιών (βλέπε κατωτέρω). Το κατώτατο όριο είναι υψηλότερο για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές στις περιπτώσεις των συμβάσεων αγαθών και των περισσότερων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών. Πίνακας 2. Ό  ρια της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις από την 1η Ιανουαρίου 2018 έως την 31η Δεκεμβρίου 2019 Έργα Αγαθά Υπηρεσίες Κοινωνικές και ειδικές υπηρεσίες Κεντρικές κρατικές αρχές € 5 548 000 € 144 0007 € 750 000 Μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές € 5 548 000 € 221 000 € 750 000 Επιδοτούμενες υπηρεσίες Όλες οι λοιπές υπηρεσίες € 221 000 € 144 000 € 221 000 Πηγή: Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2017/2365 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2017, για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τα όρια εφαρμογής για τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων. οποίες να υπερβαίνουν το διπλάσιο της αξίας της σύμβασης, εκτός εάν υπάρχει συγκεκριμένη αιτιολογία. Διευκόλυνση της συμμετοχής των ΜΜΕ στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων Οι οικονομικοί φορείς μπορούν να χρησιμοποιούν το διαδικτυακό εργαλείο «e-CERTIS»8 για να ενημερώνονται σχετικά με τα διοικητικά έγγραφα που ενδέχεται να τους ζητηθεί να προσκομίσουν σε μια χώρα της ΕΕ. Αυτό θα τους βοηθήσει να συμμετέχουν σε διασυνοριακές συμβάσεις, σε περίπτωση που δεν είναι εξοικειωμένοι με τις απαιτήσεις που ισχύουν σε άλλες χώρες. Οι αναθέτουσες αρχές ενθαρρύνονται να υποδιαιρούν τις συμβάσεις σε παρτίδες ώστε να διευκολύνουν τη συμμετοχή των ΜΜΕ στις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων. Μπορούν να επιλέξουν να μην υποδιαιρέσουν μια σύμβαση, αλλά τότε θα πρέπει να αιτιολογήσουν την επιλογή τους αυτή. Το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας (ΕΕΕΠ) παρέχει στους οικονομικούς φορείς τη δυνατότητα να συμπληρώνουν ηλεκτρονική υπεύθυνη δήλωση ότι πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις συμμετοχής σε διαδικασία Οι αναθέτουσες αρχές δεν μπορούν να ορίζουν απαιτήσεις κύκλου εργασιών για τους οικονομικούς φορείς οι 6  ΓΔ GROW δημοσιεύει τις επικαιροποιημένες τιμές των ορίων προμηθειών στην ακόλουθη διεύθυνση: Η http://ec.europa.eu/growth/single-market/public-procurement/rules-implementation/thresholds/index_el.htm. 7 Γ ια δημόσιες συμβάσεις που υπάγονται στην οδηγία 2009/81/ΕΚ σχετικά με τις προμήθειες στην άμυνα και σε ευαίσθητους τομείς της ασφάλειας, τα κατώτατα όρια που εφαρμόζονται είναι 5 548 000 € για συμβάσεις έργων και 443 000 € για συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών. 8 e-CERTIS. Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/markt/ecertis/login.do?selectedLanguage=en. 9  κτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2016/7 της Επιτροπής, της 5ης Ιανουαρίου 2016, για την καθιέρωση του τυποποιημένου εντύπου Ε για το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας. Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=OJ:JOL_2016_003_R_0004. 12 ανάθεσης δημόσιας σύμβασης. Μόνο ο επιτυχών προσφέρων υποχρεούται να προσκομίσει πλήρη έγγραφα τεκμηρίωσης. Μελλοντικά, ακόμη και η εν λόγω υποχρέωση θα μπορούσε να καταργηθεί, εφόσον καταστεί εφικτή η ηλεκτρονική σύνδεση των εγγράφων τεκμηρίωσης με τις εθνικές βάσεις δεδομένων. σπάθειες για την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων κατά της σύγκρουσης συμφερόντων. Οι κανόνες δεν προσδιορίζουν τις διασφαλίσεις που πρέπει να χρησιμοποιούνται. Ωστόσο, μπορούν να αναπτυχθούν ορισμένες κοινές πρακτικές. Για παράδειγμα, μπορεί να ζητηθεί από το σύνολο των αρμόδιων για τις δημόσιες συμβάσεις υπαλλήλων να υπογράφουν δήλωση για κάθε διαδικασία προμήθειας προκειμένου να επιβεβαιώνουν ότι δεν έχουν κοινό συμφέρον με οποιονδήποτε συμμετέχοντα προσφέροντα. Το αργότερο από τις 18 Οκτωβρίου 2018, ένας οικονομικός φορέας δεν θα είναι πλέον υποχρεωμένος να προσκομίζει διοικητικά έγγραφα τεκμηρίωσης σε περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή διαθέτει ήδη τα εν λόγω έγγραφα. Οι οικονομικοί φορείς που αποκλείονται από τις δημόσιες συμβάσεις λόγω κακών πρακτικών μπορούν να συμμετάσχουν και πάλι εφόσον αποδείξουν σαφώς ότι έχουν λάβει τα κατάλληλα μέτρα για να αποτρέπουν τη διάπραξη παραπτωμάτων και παραβάσεων. Περισσότερες διατάξεις σχετικά με τους λόγους αποκλεισμού και τα κριτήρια ανάθεσης Σε περίπτωση που η περίοδος αποκλεισμού δεν έχει προσδιοριστεί βάσει τελεσίδικης απόφασης, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 5 έτη από την ημερομηνία της καταδικαστικής απόφασης, όταν υπάρχουν λόγοι υποχρεωτικού αποκλεισμού, ή τα 3 έτη από την ημερομηνία του σχετικού συμβάντος, όταν υπάρχουν λόγοι προαιρετικού αποκλεισμού. Νέες διατάξεις σχετικά με τους λόγους αποκλεισμού επιτρέπουν στις αναθέτουσες αρχές να απορρίπτουν οικονομικούς φορείς που έχουν ελλιπείς επιδόσεις ή έχουν επιδείξει σημαντικές ανεπάρκειες στο πλαίσιο προγενέστερης δημόσιας σύμβασης. Οι νέες διατάξεις επιτρέπουν επίσης στις αρχές να τους απορρίπτουν σε περίπτωση που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό μέσω αθέμιτης σύμπραξης με άλλους οικονομικούς φορείς κατά την υποβολή προσφορών. Νέες διατάξεις ρυθμίζουν την τροποποίηση των συμβάσεων προκειμένου να αποφεύγονται οι καταχρήσεις και να διασφαλίζεται ο δίκαιος ανταγωνισμός όσον αφορά δυνητικά νέα καθήκοντα. Τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν ότι παρακολουθείται η εφαρμογή των κανόνων που διέπουν τις δημόσιες συμβάσεις καθώς και ότι οι αρχές ή οι δομές παρακολούθησης αναφέρουν τις παραβιάσεις των κανόνων περί δημόσιων συμβάσεων στις εθνικές αρχές και δημοσιοποιούν τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων παρακολούθησης. Επίσης, πρέπει να υποβάλλουν κάθε 3 έτη έκθεση στην Επιτροπή σχετικά με τις συνηθέστερες αιτίες εσφαλμένης εφαρμογής ή νομικής αβεβαιότητας, με τα μέτρα πρόληψης καθώς και με τον εντοπισμό και την επαρκή υποβολή εκθέσεων σχετικά με περιπτώσεις απάτης, διαφθοράς, σύγκρουσης συμφερόντων και άλλων σοβαρών παρατυπιών. Όσον αφορά τα κριτήρια ανάθεσης, οι αναθέτουσες αρχές ενθαρρύνονται να χρησιμοποιούν, αντί των κριτηρίων που βασίζονται «αποκλειστικά στις τιμές», τα κριτήρια «ΠΣΟΑΠ» (πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά). Τα κριτήρια ΠΣΟΑΠ μπορούν να βασίζονται στο κόστος και μπορούν επίσης να σχετίζονται με άλλες πτυχές στο πλαίσιο της «βέλτιστης σχέσης ποιότητας-τιμής» (π.χ. ποιότητα προσφοράς, οργάνωση, προσόντα και εμπειρία του προσωπικού, όροι παράδοσης όπως διαδικασίες και χρονικό πλαίσιο). Τα κριτήρια ανάθεσης πρέπει να είναι σαφώς καθορισμένα και σταθμισμένα στην προκήρυξη σύμβασης ή στα τεύχη δημοπράτησης. Επιπλέον, κάθε ανάθεση δημόσιας σύμβασης πρέπει να τεκμηριώνεται σε ειδική έκθεση αξιολόγησης η οποία πρέπει να αποστέλλεται στην Επιτροπή κατόπιν αιτήματός της. Η χρήση των ηλεκτρονικών προμηθειών αυξάνει τον βαθμό διαφάνειας της διαδικασίας, μειώνει την αθέμιτη αλληλεπίδραση μεταξύ των επαγγελματιών που ασχολούνται με τις δημόσιες συμβάσεις και των οικονομικών φορέων και διευκολύνει τον εντοπισμό των παρατυπιών και των κρουσμάτων διαφθοράς χάρη στην ύπαρξη διαφανών διαδρομών ελέγχου10. Βελτιωμένες διασφαλίσεις κατά της διαφθοράς Έχουν αποσαφηνιστεί ο ορισμός και οι κανόνες που αφορούν τη σύγκρουση συμφερόντων. Απαιτείται από τις αναθέτουσες αρχές να καταβάλλουν περισσότερες προ- 10  ΟΣΑ, Preventing Corruption in Public Procurement, 2016 (Πρόληψη της διαφθοράς στις δημόσιες προμήθειες). Ο Διατίθεται στον δικτυακό τόπο: http://www.oecd.org/gov/ethics/Corruption-in-Public-Procurement-Brochure.pdf. 13 Συμπερίληψη στόχων της πολιτικής για το περιβάλλον, τα κοινωνικά θέματα και την καινοτομία στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων Ηλεκτρονικές προμήθειες Οι νέες οδηγίες επιβεβαιώνουν τη στρατηγική σημασία των δημόσιων συμβάσεων, όχι μόνον για να εξασφαλιστεί ότι τα δημόσια κονδύλια δαπανώνται κατά τρόπο οικονομικά αποδοτικό και ότι επιτυγχάνεται η βέλτιστη σχέση ποιότητας/τιμής για τον αγοραστή δημόσιο φορέα, αλλά και για να επιτευχθούν οι στόχοι πολιτικής, ιδίως σε ό,τι αφορά την καινοτομία, το περιβάλλον και την κοινωνική ένταξη. Αυτό επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους: āā Στο τεύχος δημοπράτησης πρέπει να απαιτείται ρητώς η συμμόρφωση των οικονομικών φορέων με τις κοινωνικές υποχρεώσεις και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το εργατικό δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών συμβάσεων. āā Οι αναθέτουσες αρχές ενθαρρύνονται να αξιοποιούν στρατηγικά κατά τον βέλτιστο δυνατό τρόπο τις δημόσιες συμβάσεις ώστε να προωθούν την καινοτομία. Η αγορά καινοτόμων προϊόντων, έργων και υπηρεσιών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της αποδοτικότητας και της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζονται σημαντικές κοινωνικές προκλήσεις. āā Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αναθέτουν ορισμένες συμβάσεις υπηρεσιών σε αλληλασφαλιστικές εταιρείες και κοινωνικές επιχειρήσεις για περιορισμένο χρονικό διάστημα. āā Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να λαμβάνουν υπόψη ως κριτήρια ανάθεσης ή προϋποθέσεις εκτέλεσης της σύμβασης περιβαλλοντικούς ή κοινωνικούς παράγοντες. āā Κατά την ανάθεση συμβάσεων, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να λαμβάνουν υπόψη το πλήρες κόστος του κύκλου ζωής. Κατ’ αυτόν τον τρόπο μπορεί να ενθαρρυνθεί η υποβολή περισσότερο βιώσιμων και υψηλότερης αξίας προσφορών οι οποίες μπορούν να εξοικονομήσουν χρήματα μακροπρόθεσμα, παρότι αρχικά δίνουν την εντύπωση ότι είναι πιο δαπανηρές. Μέχρι τις 18 Οκτωβρίου 2018, οι αναθέτουσες αρχές οφείλουν να έχουν θέσει σε εφαρμογή αποκλειστικές ηλεκτρονικές δημόσιες συμβάσεις μέσω των ειδικών πλατφορμών ηλεκτρονικών προμηθειών11. Αυτό σημαίνει ότι, από τη συγκεκριμένη ημερομηνία, η διαδικασία ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων, από τη δημοσίευση των προκηρύξεων μέχρι την υποβολή των προσφορών, πρέπει να διεκπεραιώνεται ηλεκτρονικά. āā Από τις 18 Απριλίου 2018, το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας (ΕΕΕΠ) μπορεί να παρέχεται μόνο σε ηλεκτρονική μορφή. Μέχρι τότε, το ΕΕΕΠ μπορεί να εκτυπώνεται, να συμπληρώνεται με το χέρι, να σαρώνεται και αποστέλλεται ηλεκτρονικά. Η Επιτροπή έχει αναπτύξει ένα εργαλείο12 που επιτρέπει στις αναθέτουσες αρχές να δημιουργούν το δικό τους ΕΕΕΠ και να το επισυνάπτουν στο τεύχος δημοπράτησης. āā Στο σύστημα πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά (IMI), η Επιτροπή έχει δημιουργήσει την διαδικτυακή υπηρεσία e-CERTIS, στην οποία καθορίζεται η αντιστοιχία μεταξύ των διοικητικών εγγράφων που ζητούνται συχνά στο πλαίσιο των διαδικασιών ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων στα 28 κράτη μέλη, σε μία υποψήφια χώρα (Τουρκία) και σε τρεις χώρες ΕΟΧ/ΕΖΕΣ (Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία). Αλλαγές στις διαδικασίες Οι ανοικτές και οι κλειστές διαδικασίες παραμένουν τα κύρια είδη διαδικασιών που είναι διαθέσιμες για κάθε είδος δημόσιας σύμβασης. Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να ζητούν σήματα, πιστοποιήσεις ή άλλες ισοδύναμες βεβαιώσεις κοινωνικών ή/και περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών. āā āā Οι ελάχιστες προθεσμίες που έχουν στη διάθεσή τους οι οικονομικοί φορείς προκειμένου να υποβάλλουν τις προσφορές τους και άλλα έγγραφα του τεύχους δημοπράτησης έχουν μειωθεί κατά περίπου ένα τρίτο (βλέπε ενότητα 2.4 «Καθορισμός των προθεσμιών»). Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα επισπευσθούν οι διαδικασίες και, ταυτόχρονα, θα διατηρηθεί η δυνατότητα ύπαρξης προθεσμιών μεγαλύτερης διάρκειας σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση παρέχει μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας (πρώην διαδικασία με διαπραγμάτευση με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού) και μπορεί να χρησιμοποιείται υπό ορισμένες συνθήκες, όπως, μεταξύ άλλων, όταν η σύμβαση είναι περίπλοκη 11  νακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: Οι ηλεκτρονικές δημόσ

E-BOOKS

  • 4354/2015
    Διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μισθολογικές ρυθμίσεις και άλλες επείγουσες διατάξεις εφαρμογής…
  • 4336/2015/Δ9
    ΝΕΟ e-book-Συλλογή διατάξεων για τις δαπάνες μετακινουμένων με οποιαδήποτε ιδιότητα με εντολή φορέα του…
  • Ν.4174/2013
    Θέμα: Φορολογικές διαδικασίες και άλλες διατάξεις.
  • Ν.4172/2013
    Θέμα: Φορολογία εισοδήματος (Αρθρα 1-72)
  • ΝΔ.356/1974
    Θέμα: Περί Κώδικος Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων
  • Ν.3463/2006
    Θέμα: Συλλογή διατάξεων κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων
  • Ν.3492/2006
    Θέμα: Οργάνωση συστήματος ελέγχου για τη διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης του Κρατικού…
  • ΠΔ 496/1974
    Συλλογή διατάξεων για το λογιστικό των ΝΠΔΔ ,των σχολικών επιτροπών και το λογιστικό των ΟΤΑ
  • Ν.4194/2013
    Κώδικας Δικηγόρων.
  • N.4270/2014
    Ν 4270/2014 .Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/85/ΕΕ) - δημόσιο…
  • Ν.4412/2016
    Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ ΕΕ και 2014/25/ΕΕ).
  • Ν.4387/2016
    Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλειας − Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού − συνταξιοδοτικού συστήματος − Ρυθμίσεις…
  • 4472/2017/ΜΕΡΟΣ.ΣΤ'/ΕΙΔΙΚΑ ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΑ
    e-bοok:ΜΙΣΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΚΑΙ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Ν.Π.Δ.Δ. ΚΑΙ Ν.Π.Ι.Δ.,…
  • Ν.3852/2010
    Συλλογή διατάξεων Νόμου 3852/2010 "Νέα αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης Διοίκησης-Πρόγραμμα…
  • Ν.3528/2007
    Συλλογή διατάξεων, εγκυκλίων, νομολογίας Ν.3528/2007
  • Ν.2690/1999
    Θέμα: Συλλογή διατάξεων για τον κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας,το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και την επισημείωση…
  • Ν.4024/2011
    N.4024/2011 - 6855 Θέμα: Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο -βαθμολόγιο.
  • Ν.3669/2008
    Συλλογή διατάξεων, εγκυκλίων, νομολογίας Δημοσίων έργων
  • N.2286/1995
    Συλλογή διατάξεων για τις προμήθειες του Δημόσιου τομέα
  • N.3316/2005
    Συλλογή διατάξεων, εγκυκλίων, νομολογίας για μελέτες Δημοσίων έργων
  • N.4129/2013
    Κύρωση του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο.
  • Ν.2190/1994
    Σύσταση ανεξάρτητης αρχής για την επιλογή προσωπικού και ρύθμιση θεμάτων διοίκησης
  • 118/2007/ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
    Συλλογή διατάξεων για τις διαδικασίες ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών
  • Ν.2527/1997
    Τροποποίηση και συμπλήρωση διατάξεων του ν. 2190/94 και άλλες διατάξεις